Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών αποτελεί Περιφερειακή Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού υπαγόμενη στη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Με βάση τον ισχύοντα Οργανισμό του ΥΠΠΟΑ που τέθηκε σε εφαρμογή στις 22 Ιανουαρίου 2018 (ΦΕΚ. 7/Α/22.01.2018) η Εφορεία Αρχαιοτήτων πόλης Αθηνών έχει έδρα την Αθήνα και χωρική αρμοδιότητα το Δήμο Αθηναίων.

Στα όριά της εντάσσονται αρκετοί από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας-οι αρχαιολογικοί χώροι Ακρόπολης & Κλιτύων, Αρχαίας Αγοράς-Αρείου Πάγου, Δυτικών Λόφων (Μουσών-Πνύκας-Νυμφών), Ρωμαϊκής Αγοράς, Βιβλιοθήκης Αδριανού, Κεραμεικού, Λυκείου, Ολυμπιείου και Ακαδημίας Πλάτωνος, το Ηρώδειο, με πλήθος εκδηλώσεων, τους αρχαιολογικούς πεζοδρόμους (Δ. Αρεοπαγίτου, Απ. Παύλου, Ερμού) – καθώς και τρία αρχαιολογικά μουσεία – της Αρχαίας Αγοράς, του Κεραμεικού και το Μουσείο Π. και Α. Κανελλοπούλου. Στην αρμοδιότητά της υπάγονται ακόμη το ιδιαίτερο σημαντικό σύνολο των βυζαντινών μνημείων του κέντρου της Αθήνας (ενδεικτικά Άγιοι Θεόδωροι, Καπνικαρέα, Γοργοεπήκοος, Σώτειρα Κοττάκη κ.λπ.), καθώς και μεγάλη σειρά μεταβυζαντινών και νεώτερων εκκλησιαστικών μνημείων (ενδεικτικά Παναγία Χρυσοσπηλιώτισσα, Αγ. Ειρήνη κ.λπ.).

Σύμφωνα με τον Οργανισμό, οι Περιφερειακές Υπηρεσίες της ΓΔΑΠΚ ασκούν τις αρμοδιότητές τους κατά τόπο στα όρια των περιοχών τους, συνεργάζονται με τις αντίστοιχες Διευθύνσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας και τις λοιπές Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και εκτελούν έργα, τα οποία περιλαμβάνονται στα ετήσια Επιχειρησιακά Σχέδια ή Προγράμματα Δράσης όπως εγκρίνονται από τον Υπουργό, μετά από γνώμη των αρμοδίων Συμβουλίων. Επίσης προετοιμάζουν τους φακέλους για την εισαγωγή των θεμάτων στο οικείο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων και συντάσσουν προτάσεις προς τις οικείες Διευθύνσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας για την εισαγωγή θεμάτων στα κεντρικά γνωμοδοτικά όργανα, όπως ορίζει η κείμενη νομοθεσία.

Οι αρμοδιότητες που μεταβιβάζονται από τον Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού στους Προϊσταμένους των Περιφερειακών και Ειδικών Περιφερειακών Υπηρεσιών αρμοδιότητας της ΓΔΑΠΚ εξειδικεύονται με βάση την σχετική ΥΑ (ΦΕΚ. 2049/Β/4.6.2019).